چکیده معرفی گوسفند افشاری

چکیده معرفی گوسفند افشاری

چكيده:
گوسفند افشاري كه يكي از منابع مهم ژنتيكي در بخش گوسفندان كشور بوده و صفات و خصوصيات توليدي بالقوه با ارزشي را دارا مي باشد , تاكنون مورد بررسي دقيق كارشناسي قرار نگرفته است . و لذا كمتر منبعي را در بين ادبيات پرورش گوسفند ميتوان پيدا كرد كه خصوصيات فنوتيپي اين نژاد را مورد بررسي و تحليل قرار داده باشد.
گوسفند افشاري در وسعتي قريب به ۲۰۰۰۰ كيلومتر مربع در بين استان زنجان و قسمتي از استانهاي آذربايجان غربي , آذربايجان شرقي و كردستان پراكنده است. بيشترين جمعيت و منطقه اصلي پراكنش گوسفند افشاري در استان زنجان قرار گرفته است كه شامل ۶۵% از جمعيت گوسفندان استان و بالغ بريك ميليون رأس در منطقه پراكنش مي باشد. در داخل استان زنجان نيز شهرستان ماهنشان داراي بيشترين تعداد از اين جمعيت ا ست .
خصوصيات فنوتيپي گوسفند افشاري :
– رنگ غالب در گوسفند ان بالغ قهوه اي متمايل به قرمز يكدست , بدون لكه با دامنه تغييرات از قهوه اي روشن تا قهوه اي تيره متمايل به سياه مي باشد و رنگ بدن بره ها در بدو تولد قهوه اي متمايل به سياه بوده و به تدريج با افزايش سن رنگ بدن روشن تر مي گردد.
– شكل عمومي گوشها به صورت افتاده و بزرگ بوده , ليكن گوسفند افشاري نيم گوش و بدون گوش نيز در بين اين جمعيت ديده مي شود .
– چشمها از نگاه جانبي برجسته به نظر ميرسند و رنگ غالب چشمها به رنگ قهوه اي متمايل به قرمز براق مي باشد.
– قوچ و ميش هر دو فاقد شاخ مي باشند .
– در روي بيني قوچهـا اكثرا انحنـا وجود دارد و در ميشـها صـاف يا داراي انحنـاي كمـي ا ست .
– گردن در قوچها قوي و ضخيم بوده و در ميشها دراز و نازك مي باشد .
– دنبه در گوسفند افشاري دولپي بوده و به صورت سفر ه اي و پهن مي باشد. گوسفند افشاري جزو گوسفندان سنگين دنبه كشور محسوب مي گردد . دنبه در اين حيوان معمولا داراي شيب خاصي است كه از ناحيه كمر حيوان شروع مي شود و حالت افتادگي را به دنبه مي دهد . دنبه در اين نژاد بعضا تا پائينتر از مفصل خرگوشي نيز مي رسد ولي غالبا بالاي مفصل خرگوشي قراردارد .
– دنبالچه پوشيده ازپشم و بدون ذخيره چربي بوده و برجستگي دنبالچه از نماي جانبي چندان قابل مشاهده نيست . دنبالچه ممكن است گاهي درازتر از دنبه باشد.
– گوسفند افشاري جزء گوسفندان بلند قد محسوب مي گردد . و دست و پاي از ظرافت خاصي برخوردار است كه حيوان را قادر به راه پيمايي در كوهستان و مناطق سنگلاخي مي نمايد .
– قوچ و ميش هر دو فاقد منگوله مي باشند.ولي واريته قزل افشار داراي منگوله مي باشد.
– سطح پشت , گردن , دنبه و دنبالچه در اين حيوان غالبا پوشيده از پشم بوده , ليكن زير گردن , زير شكم , دست و پا و صورت فاقد پشم است و از موهاي زبري كه رنگ آنها تيره تر از رنگ پشم حيوان است پوشيده شده است. از نظر كميت وكيفيت پشم در مقايسه با سايرگوسفندان بومي استان , متفاوت و از نظر ظرافت الياف با گوسفندان مغاني , قزل و بختياري مشابه بوده و داراي پشم ضخيمي مي باشد كه در صنعت قالي بافي استان از آن استفاده مي گردد .

انواع واريته هاي گوسفند افشاري :
واريته قزل افشار
لفظ قزل به معني قرمز سير متمايل به قهوه اي مي باشد .گوسفند قزل واريته اي از نژاد افشاري است كه محل اصلي پراكنش آن استانهاي آذربايجان غربي وشرقي است,ولي درميان گله هاي موجود در استان زنجان نيز يافت مي شود , اين گوسفند داراي سري نسبتا بزرگتر از نژاد اصلي افشاري بوده وهمچنين داراي پشمها ضخيم تر و كم پشت ترمي باشد. رنگ موي صورت ودست و پاقهوه اي تيره تا متمايل به سياه بوده و داراي دنبالچه است كه در ابتدا قلبي شكل بوده و پر از چربي مي باشد. پشمهاي روي دنبه و زير شكم و زير گردن معمولا ريخته و قابل استفاده نيستند. اين واريته قدري سنگينتر از نژاد اصلي است . نوعي از اين واريته كه رنگ آن تيره بوده و به سياهي گرايش دارد, بنام قره قزل معروف است . در اين نوع از گوسفندان گاهي پشم عمده قسمتهاي بدن ريخته و فقط مقدار كمي در منطقه پشتي حيوان باقي مي ماند. دنبه معمولاپائينتراز مفصل خرگوشي قرار دارد .
واريته قاشقا افشار
واريته اي از نژاد افشاري بوده كه تقريبا تمامي خصوصيات اين نژاد را داراست . ليكن روي پيشاني آن لكه سفيدي موجود است . اين گوسفند را به وفور مي توان در بين گله هاي افشاري پيدا نمود .
واريته قمر افشار
اين واريته تقريبا تمامي خصوصيات اين نژاد را داراست. تنها تفاوت اين واريته با نژاد اصلي افشاري در رنگ پشم آن است كه رنگي تقريبا متمايل به خاكستري دارد .
واريته آق افشار
در اين واريته كل رنگ بدن سفيد يك دست بدون لكه مي باشد . البته فراوانـي اين واريته كم مي باشد. و برخي اعتقاددارندكه اين رنگ حاصل انتقال ژن مغلوب آلبينيسم مي باشد , كه البته نياز به تحقيق دارد .
ويژگيهاي گوسفند ا فشاري :
گستردگي وسيع و طبيعي گوسفند نژاد افشاري در سطح چهار استان زنجان , آذربايجان شرقي , آذربايجان غربي و كردستان معلول خصوصيات و ويژگيهاي خاص اين نژاد مي باشد كه اهم آنها بطور خلاصه عبارتند از :
سرعت رشد بالاي اين نژاد بطوريكه جزء اولين گروه گوسفندان گوشتي و هم رديف گوسفندان لري بختياري , ماكوئي و مغاني قرار گرفته است .
توليد شير خوب و پرچرب اين گوسفند كه بيشتربه مصرف تهيه انواع لبنيات و فرآورده هاي آن مي رسد, باعث شده است كه جزء گوسفندان دو منظوره گوشتي – شيري نيز تقسيم بندي شود .
سازگاري و عادت پذيري آن با شرايط آب و هوايي مناطق سردسير.
قدرت راه پيمايي و كوه پيمايي خوب اين نژاد بطوريكه قادر است فاصله ۱۰۰ كيلومتري بين ييلاق و قشلاق را به راحتي طي نمايد .
با لا بودن نسبي دو قلوزايي اين نژاد نسبت به ساير نژادهاي گوسفند استان زنجان و كشور .
مقاومت گوسفند افشاري در مقابل امراض انگلي داخلي و خارجي .
بالا بودن ضريب تبديل و داشتن بازده اقتصادي مطلوب .

منابع :
۱- سعادت نوري – م – , سياه منصور – ص – ۱۳۶۸ , اصول نگهداري و پرورش گوسفند , (تأليف ) , انتشارات اشرفي.
۲- حسينيون – م – , حجازي – م – , نادعليان – م – ۱۳۶۹ , بيماريهاي گوسفند , ( ترجمه ) , انتشارات چهر.
۳ – گزارش اقتصادي ، اجتماعي استان زنجان – ۱۳۷۷ , سازمان مديريت و برنامه ريزي
استان زنجان.
۴- پيشنماز زاده – م – ۱۳۷۶ , خصوصيات رفتاري گوسفند , معاونت امور دام
راسخ افشار – م – , ايلا – ن – , طاهري – ا – , فاطمي – ج – ۱۳۷۵ , طرح اصلاح نژاد گوسفند و بز , معاونت امور دام.
۵- بررسي خصوصيات فنوتيپي گوسفند افشاري و مناطق پراكنش آن – ۱۳۷۵ , سازمان جهاد سازندگي استان زنجان
۶- گوسفند افشاري – ۱۳۷۵ , سازمان جهاد سازندگي استان زنجان.
۷- توكليان – ج – ۱۳۷۸, ذخاير ژنتيكي دام و طيور بومي ايران , موسسه تحقيقات علوم دامي كشور.
۸- جلالي – م – اسكندري نسب – پ – امانلو – ح – ۱۳۷۵ ,بررسي تاثير سطوح مختلف انرژي و پروتئين بر كيفيت لاشه بره هاي افشاري – دانشگاه زنجان .
۹ – اداره پرورش و اصلاح نژاد دام – ۱۳۷۷ – عملكرد ده ساله طرح بهبود مديريت و اصلاح نژاد قوچ افشاري- معاونت امور دام سازمان جهاد سازندگي استان زنجان .
۱۰ – اطلس ملي ايران ( دامپروري ) – ۱۳۷۸ – سازمان مديريت و برنامه ريزي , سازمان نقشه برداري كشور
۱۱ – عصفوري – ر- ۱۹۹۵ , ماركرهاي ژنتيكي گوسفندان ايران – پايان نامه دكتراي تخصص


Download PDF
Facebookاشتراک گذاری

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.